Hoe lees je het etiket van een voedingssupplement zonder een fout te maken?

Een voedingssupplementetiket concentreert op enkele vierkante centimeters alle verplichtingen opgelegd door de Europese en Franse regelgeving. Het is zowel een hulpmiddel voor consumenteninformatie als een juridisch document waarvoor de exploitant verantwoordelijk is. De etikettering van voedingssupplementen is in overeenstemming met een hele reeks teksten, van Richtlijn 2002/46/EG tot INCO-verordening 1169/2011, waaronder Decreet 2006-352 en de doctrine van het Directoraat-Generaal voor Concurrentie, Consumptie en Fraudepreventie. Dit artikel bespreekt het kader, de verplichte informatie, het leesrooster voor een typisch product en de grens die deze producten scheidt van voedingsmiddelen.

Wat is een voedingssupplement? Definitie

Het voedingssupplement is gedefinieerd door de Europese richtlijn 2002/46/EG, omgezet in de Franse wet bij decreet 2006-352. Het is een voedingsmiddel dat de normale voeding aanvult en een geconcentreerde bron vormt van voedingsstoffen of andere stoffen met een nutritioneel of fysiologisch effect. Het wordt aangeboden in vormen die lijken op farmaceutische preparaten, maar zonder dat het zo is: capsules, tabletten, zakjes met poeder, ampullen met vloeistof, flesjes voorzien van een druppelaar en andere formaten die bedoeld zijn om te worden geconsumeerd in kleine hoeveelheid gemeten eenheden. Het is deze complexe en gekalibreerde fysieke structuur die het product onderscheidt van een conventioneel voedingsmiddel.

Regulering van voedingssupplementen in Frankrijk en Europa

De regulering van voedingssupplementen is gebaseerd op een verbinding tussen Europees recht en nationaal recht. Richtlijn 2002/46/EG stelt het kader vast, Verordening 1169/2011 (INCO) regelt consumenteninformatie, Verordening 1924/2006 regelt voedings- en gezondheidsclaims, en Verordeningen 258/97 en 2015/2283 hebben betrekking op nieuwe voedingsmiddelen. De lidstaten behouden een beoordelingsmarge ten aanzien van toegestane stoffen en maximale doses.

Dit is precies waar pogingen tot harmonisatie hun grenzen laten zien. Als de toegestane vitaminen en mineralen op Europees niveau worden vastgesteld, maximale dagelijkse doses vallen nog steeds onder de nationale jurisdictie. De Europese Commissie werkt al ruim vijftien jaar aan geharmoniseerde plafonds, zonder succes[1]. Een product dat legaal is in België kan bijvoorbeeld buiten spel zijn in Frankrijk. Voor plantenextracten vertrouwt Frankrijk op het decreet van 24 juni 2014 (de “plantenlijst”), terwijl andere lidstaten werken op basis van wederzijdse erkenning of op basis van hun eigen nationale lijsten.

Hoe worden Franse voedingssupplementen op de markt gebracht?

De productie van voedingssupplementen bestemd voor de Franse markt verloopt onder toezicht. Vóór de eerste marktintroductie dient de operator een aangifte in bij de DGAL via de Compl'alim-teleprocedure, overeenkomstig artikel 15 van decreet 2006-352. De verklaring specificeert de handelsnaam, de kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling, de beoogde etikettering en de documentatie die conformiteit rechtvaardigt. Het Directoraat-Generaal Voedsel beschikt over een termijn om opmerkingen te maken, wijzigingen aan te vragen of het in de handel brengen te weigeren in geval van een risico.

Er bestaat een tweede route voor producten die al in een andere lidstaat op de markt zijn gebracht, de zogenaamde "wederzijdse erkenningsprocedure". Het vermijdt dat u het hele dossier opnieuw moet doen, maar ontslaat u niet van de naleving van de Franse regels inzake de etikettering van voedingssupplementen, noch van de aangifte. In de voedingssupplementensector bepalen deze benaderingen de traceerbaarheid van het product onder de Consumentenwet.

Waarom controleren of een voedingssupplement op Compl'alim is aangegeven?

Het controleren van de aangifte op Compl'alim is een reflex van gezond verstand, zowel voor geïnformeerde consumenten als voor private label-kopers. Het ontbreken van de aangifte kan tot gevolg hebben dat het product nooit ter keuring bij de administratie is aangeboden. In het ergste geval kan het ongeautoriseerde stoffen of doseringen bevatten die de door ANSES geaccepteerde waarden overschrijden.

Aan de kant van het merk stelt het ontbreken van een verklaring het merk bloot aan terugtrekking uit de markt en procedures wegens misleidende handelspraktijken onder de Consumentenwet, met een direct juridisch risico voor het bedrijf.

Waar kan ik de lijst vinden van voedingssupplementen die in Frankrijk zijn toegestaan?

De Compl'alim-database, die door de DGAL online is gezet, bevat een overzicht van de aangegeven producten. Strikt genomen vormt het geen machtigingslijst, aangezien de Franse procedure gebaseerd is op de voorafgaande aangifte. Voor de ingrediënten verwijzen we naar het decreet van 9 mei 2006 (vitamines en mineralen), het decreet van 24 juni 2014 (planten), evenals de adviezen van ANSES. De Europese Commissie houdt tevens een register bij van toegestane gezondheidsclaims, het ‘EU Register’, dat als referentie dient voor alle communicatie van commerciële aard.

Naast autorisaties zijn er ook actieve ingrediënten die als gevaarlijk worden beschouwd en verboden bij de vervaardiging van voedingssupplementen in Frankrijk. Om deze reden raden wij u aan uw producten altijd te kopen op Franse sites, die hun formules declareren en maximale transparantie tonen over hun assortimenten, hun formules en hun controleprocedures. 

Welke informatie is vereist op het etiket van een voedingssupplement?

Het etiket van een voedingssupplement moet een reeks informatie bevatten die is opgelegd door decreet 2006-352 en INCO-verordening 1169/2011. Hun aanwezigheid is cumulatief. Dit is de informatie die moet worden opgenomen, met de nadruk die evenredig is aan het belang ervan voor consumenteninformatie.

• De verkoopnaam, waarin de term "voedingssupplement" voorkomt, gevolgd door de naam van de categorieën voedingsstoffen of karakteristieke stoffen (bijvoorbeeld "voedingssupplement op basis van magnesium en vitamine B6").
• Een indicatie met betrekking tot de aard van deze voedingsstoffen of werkzame stoffen.
• De aanbevolen dagelijkse dosis van het product, uitgedrukt in aantal te nemen eenheden, evenals een waarschuwing tegen overschrijding ervan.
• De vermelding dat voedingssupplementen kan niet worden gebruikt als vervanging van een gevarieerde voeding.
• Een waarschuwing waarin staat dat het product buiten het bereik van jonge kinderen moet worden bewaard.
• De voedingswaardeverklaring uitdrukken de hoeveelheid voedingsstoffen per dagelijkse dosis, evenals het percentage voedingsreferentiewaarden (NRV).
• De lijst met ingrediënten in afnemende volgorde van gewicht, waarbij de algemene naam voor de planten wordt gevolgd door de botanische naam in het Latijn tussen haakjes, en de additieven worden voorafgegaan door hun technologische functie (bijvoorbeeld zoetstof: sucralose).
• De nettohoeveelheid van het product, uitgedrukt in gewicht of volume, afhankelijk van de galenische periode.
• De minimale houdbaarheidsdatum (DDM), opslagomstandigheden en batchnummer.
• De naam of bedrijfsnaam en het adres van de exploitant verantwoordelijk voor marketing.
• Het land van herkomst of de plaats van herkomst, wanneer het weglaten ervan de consument waarschijnlijk zou misleiden.
• Advies voor gebruik en voorzorgsmaatregelen bij gebruik, met de vermelding "vraag advies aan een zorgverlener" voor mensen die onder medische behandeling staan, zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven. Mogelijke geneesmiddelinteracties moeten ook worden geïnformeerd. 
• Het merk of logo van de fabrikant, de EAN-barcode en, indien van toepassing, het Europese biologische logo, vergezeld van het goedkeuringsnummer van de certificeerder.
• Voor vitaminen en mineralen, op het etiket staat de generieke naam van de voedingsstof en kan de vorm van inname worden gespecificeerd (bijvoorbeeld "magnesium (bisglycinaat)"). De aangegeven inhoud komt overeen met de hoeveelheid elementen (het "magnesiumelement") en niet met de massa van de vorm van bijdrage, wat een grote klassieker van DGCCRF-aanpassing vormt.

De etikettering van voedingssupplementen verbiedt een bepaald aantal formuleringen tegelijkertijd. Geen vermelding mag toeschrijven aan de producteigenschappen van preventie, behandeling of genezing van een ziekte noch suggereert dat een gevarieerd en uitgebalanceerd dieet niet voldoende zou zijn om voedingsstoffen in voldoende hoeveelheden te leveren. Elke communicatie met een commercieel karakter, ongeacht of deze op de verpakking of op een website verschijnt, is aan dezelfde regels onderworpen.

Hoe lees je het etiket van een voedingssupplement correct?

Het lezen van een etiket is niet alleen een kwestie van het centrale deel lezen, het deel dat verkoopt. Het werk begint met de verkoopnaam, gaat verder met de kwantitatieve samenstelling en eindigt met de waarschuwingen. Er bestaan ​​drie leesniveaus naast elkaar: de identiteit van het product, het actieve ingrediënt en de gebruiksveiligheid. Een getrainde koper schakelt van de een naar de ander en let daarbij goed op mogelijke combinaties met andere voedingssupplementen die parallel worden geconsumeerd.

Hoe het etiket van een vitamine- en mineralencomplex te ontcijferen

Laten we een algemeen multivitaminecomplex nemen. Op de voorzijde staat de naam vermeld, bijvoorbeeld "Voedingssupplement op basis van vitaminen en mineralen". Op de achterkant staat in de voedingsdeclaratietabel per voedingsstof de hoeveelheid per dagdosering en het percentage van de NRV vermeld. Een goed geschreven product specificeert "Vitamine D3 (cholecalciferol), 25 µg, 500% VNR" met een opmerking als "Inname boven de VNR zonder de door ANSES vastgestelde veiligheidslimiet te overschrijden".

De volgende lijst met ingrediënten bevat in afnemende volgorde de technische vulstoffen (microkristallijne cellulose), de actieve ingrediënten (magnesiumcitraat, natriumascorbaat) en vervolgens de additieven met hun functie (antiklontermiddel: calciumcarbonaat). De oplettende lezer controleert de consistentie tussen de inhoud die in de tabel wordt weergegeven en de eenheidsdosis.. Als de dagelijkse dosis overeenkomt met twee capsules, moeten alle aangegeven waarden betrekking hebben op deze hoeveelheid.

Tips voor gebruik specificeer het tijdstip van inname, de toedieningsweg en de aanbevolen duur. De voorzorgsmaatregelen bij gebruik herinneren aan de noodzaak om het advies van een professional in te winnen voor mensen die medische behandeling ondergaan, vermelden dat het product buiten het bereik van jonge kinderen moet worden gehouden en dat het product in een gezonde levensstijl wordt opgenomen. De datum van minimale houdbaarheid staat op de flap of onderkant van de fles, samen met het batchnummer.

Case study: voedingssupplementen met gezondheidsclaims

Het geval van gezondheidsclaims verdient een aparte ontwikkeling. Verordening 1924/2006 onderscheidt twee families: voedingsclaims (“bron van magnesium”) en gezondheidsclaims. Deze laatste zijn onderverdeeld in generieke functionele claims (artikel 13.1), claims gebaseerd op nieuwe wetenschappelijke gegevens (artikel 13.5) en claims die betrekking hebben op het verminderen van een risico (artikel 14).

Een bewoording is conform als deze de door de Europese Commissie goedgekeurde bewoording gebruikt, of een gelijkwaardige bewoording voor de consument. “Magnesium helpt vermoeidheid verminderen” wordt geaccepteerd, op voorwaarde dat het product per dagelijkse dosis minimaal 15% van de NRV levert[2]. Omgekeerd zal een verklaring als “versterkt de vitaliteit” zonder een voedingsstof die de claim ondersteunt, door de DGCCRF worden afgewezen. Controles brengen deze gevallen regelmatig aan het licht, vooral op e-commercesites waar commerciële communicatie verder gaat dan het kader van het fysieke label[3].

Bij de gezondheidsclaim staat altijd een verklaring waaruit blijkt dat het product past in een gezonde levensstijl en gevarieerde voeding. De woorden “raadpleeg het advies van een beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg” zijn vereist zodra de formule zich richt op een gevoelige populatie, en het etiket moet zich onthouden van elke claim met betrekking tot de preventie of genezing van een ziekte.

Wat is het verschil tussen een voedingsetiket en een voedingssupplementetiket?

De grens is niet altijd even duidelijk, zeker niet bij producten die in de sport- of voedingsrubrieken circuleren. Eiwitpoeder is bijvoorbeeld een voedingsmiddel en geen voedingssupplement[4]. De poederdoseringsvorm die in poederzakjes of in potten wordt verkocht, is niet voldoende om het opnieuw te classificeren; waar het om gaat is het gebruik en de eenheidshoeveelheid die per portie wordt geconsumeerd.

Het etiket van een voedingsmiddel voldoet aan INCO-verordening 1169/2011, maar is niet verplicht om een ​​dagelijkse dosis of het woord ‘voedingssupplement’ weer te geven. Het moet de lijst met ingrediënten bevatten in aflopende volgorde, waarbij de allergenen vet of cursief zijn gemarkeerd, evenals een vermelding van de risico's van kruisbesmetting, indien van toepassing. De voedingswaardedeclaratie vermeldt de energie- en macronutriënten per 100 g per portie. Bewaaromstandigheden, nettogewicht, batchnummer, naam en adres van de exploitant en de minimale houdbaarheidsdatum of houdbaarheidsdatum vervolledigen de consumenteninformatie.

De beschuldigingen blijven gebaseerd op dezelfde regelgeving, maar deVoor gewone voedingsmiddelen geldt geen aangifte op Compl'alim. Dit verschil verklaart waarom hetzelfde actieve ingrediënt onderworpen kan zijn aan twee verschillende labels, afhankelijk van of het als supplement of als voedingsmiddel op de markt wordt gebracht.

Het laatste woord

Het ontwerpen of lezen van een etiket voor voedingssupplementen vereist strikte regelgeving en een zeker oog voor het veld. De verkoopnaam, voedingswaardevermelding, ingrediëntenlijst, gebruiksaanwijzing, bewaarcondities, datum van minimale houdbaarheid, batchnummer, bedrijfsnaam en adres van de exploitant vormen de basis van de etikettering. Claims moeten strikt voldoen aan de lijst van de Europese Commissie, en elke bewoording die eigenschappen van preventie of genezing van een ziekte suggereert, moet worden vermeden. Grote aandacht voor accumulatie, het buiten bereik van jonge kinderen houden en het systematisch verstrekken van professioneel advies aan mensen onder medische behandeling completeren dit werk. De etikettering van voedingssupplementen is geen decoratieve formaliteit, het is de contractuele interface tussen een merk, een consument en de controleautoriteit.

 

Bronnen:

[1] Werkdocument van de Europese Commissie over de harmonisatie van maximumwaarden voor micronutriënten in voedingssupplementen — Discussion Paper over het vaststellen van maximale en minimale hoeveelheden voor vitamines en mineralen in voedingssupplementen, DG SANTE, Europese Commissie.

[2] EU-register over voedings- en gezondheidsclaims, Europese Commissie – artikel over magnesium- en vermoeidheidsvermindering. Beschikbaar op: https://ec.europa.eu/food/safety/labelling_nutrition/claims/register/public/

[3] Jaarlijkse onderzoeksrapporten van de DGCCRF over voedingssupplementen en hun online marketing. Beschikbaar op: https://www.economie.gouv.fr/dgccrf

[4] Administratieve positie van de DGCCRF en de DGAL over de wettelijke kwalificatie van eiwitpoeder (voedsel versus voedingssupplement). Praktische gids voor Synadiet (Nationale Unie van Voedingssupplementen).