Heermoes

Paardenstaart, ook wel paardenstaart of rattenstaart genoemd, is een veel voorkomende plant die al duizenden jaren wordt gebruikt vanwege zijn helende eigenschappen. Een update over de voordelen, toepassingen en eigenschappen!

Oorsprong

Deze vaste plant bloeit al sinds het begin der tijden op aarde! Het lijkt er in feite op dat het uiterlijk ervan teruggaat tot de oorsprong van de aarde, bijna 250 miljoen jaar geleden, zoals blijkt uit de talrijke fossiele voetafdrukken die in de sedimentaire lagen zijn gevonden.
Net als varens behoort hij tot de groep filicofyten die wordt gekenmerkt door hun bijzondere voortplantingswijze: geen zaden of bloemen voor deze zogenaamde cryptogame planten, maar sporen die door de wind worden verspreid. In de kruidengeneeskunde worden de verse of gedroogde stengels gebruikt.
De eerste toepassingen voor medicinale doeleinden dateren uit de eerste eeuw na Christus. Plinius de Oudere zei toen over haar “De aard ervan is zo wonderbaarlijk dat nauwelijks aanraken voldoende is om het bloed van patiënten te lessen” en noemde het “Haar van de Aarde”.
In de oudheid gebruikte Galenus het om neusbloedingen te stoppen en gewonde ligamenten en pezen te behandelen.
In Europa wordt het sinds de 17e eeuw gebruikt om wonden en ontstekingen te behandelen of om nierstenen te verlichten. De Engelse kruidkundige Cupelper dacht erover na “zeer krachtig om het bloed te stoppen, zelfs inwendig, en om zwelling, hitte en ontsteking van de privé- en fundamentele delen van mannen en vrouwen te verminderen. ». In de Ayurvedische geneeskunde wordt heermoes (traditioneel Indiaas) veel gebruikt urinewegaandoeningen behandelen en indianen gebruiken het ook lasbreuken en als coagulatiemiddel.

Voedingsvoordelen

De meeste geneeskrachtige eigenschappen van heermoes zijn te danken aan het hoge gehalte aan silica (salicylzuur), een stof die betrokken is bij de vorming van bindweefsel door de productie van collageen en elastine te stimuleren. Het zou tussen de 5 en 8% bevatten.
De andere bekende actieve ingrediënten zijn zwavel, ijzer, mangaan, kaliumchloride, tannines, antioxiderende flavonoïden (pigmenten), saponine en sporen van alkaloïden (nicotine). Tenslotte bevat heermoes vitamine C (ascorbinezuur).

Voordelen en deugden

Diureticum, behandeling van urineweginfecties

Heermoes wordt door de EMA (European Medicines Agency) erkend vanwege zijn effect op goedaardige urinewegaandoeningen. Dit bondgenoot van de nieren is bijzonder effectief bij behandeling van urinestenen, nierkoliek en blaasontsteking en het werkt door de urinestroom te vergroten. De diuretische eigenschappen van heermoes worden toegeschreven aan het gehalte aan flavonoïden en saponine.

Behandeling van oedeem

De Duitse Commissie E erkent het traditionele gebruik van heermoes bij de behandeling van posttraumatisch oedeem. Het silica dat het bevat bevordert het herstel van bindweefsel en geeft paardenstaart zijn homeostatische en ontstekingsremmende werking, essentieel voor de resorptie van oedeem.

Remineraliserend (fracturen, osteoporose)

Dit is opnieuw silica dat, door de fixatie van calcium op de botten te bevorderen, hierbij helpt versterk kwetsbare botten, breuken repareren, kraakbeen beschermen of zelfs de symptomen van artrose en osteoporose verbeteren.

Huidproblemen (wonden, aften, eczeem)

Het traditionele gebruik van heermoes voor de behandeling van oppervlakkige wonden wordt erkend door de EMA (European Medicines Agency) en door Commissie E, die het vervolgens aanbeveelt voor lokale toepassing. Zij bevordert de genezing, regeneratie en elasticiteit van de huid door de synthese van collageen en elastine te stimuleren.

Versterkt haar en nagels

En het is opnieuw dankzij de werking van silica op de synthese van collageen en elastine dat paardenstaart traditioneel wordt gebruikt om broze nagels en verzwakt haar te versterken. Een Italiaans onderzoek uit 2009¹ onthulde zelfs de effectiviteit van een vernis op basis van paardenstaartextract bij de behandeling van geribbelde, misvormde en verzwakte nagels veroorzaakt door psoriatische onychodystrofie.

Dosering

Heermoes kan in verschillende vormen worden geconsumeerd, afhankelijk van de dosering:

• In afkooksel: 2 g bovengrondse delen in 150 ml kokend water laten trekken gedurende ongeveer vijftien minuten. Deze kruidenthee kan drie keer per dag worden gedronken om urineproblemen te verlichten of als kompres worden aangebracht om wonden te helpen genezen.

• In moedertinctuur: 3 maal daags 10 ml

• In vloeibare extracten: 2 ml 3 maal daags

• In capsules: 1 tot 2 g 3 maal daags met een groot glas water.

Bijwerkingen en contra-indicaties

Een behandeling met heermoes kan milde spijsverteringsstoornissen of seborroïsche dermatitis (vette huid, vlekjes) veroorzaken.
Bij overmatige hoeveelheden kan heermoes een tekort aan paardenstaart veroorzaken vitamine B1 (thiamine), vanwege de aanwezigheid van thiaminase (thiamine-afbraakenzym) in kleine hoeveelheden in de plant.
Kinderen jonger dan 12 jaar en zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven, moeten vermijden om met paardenstaart te beginnen, gezien de lage aanwezigheid van nicotine in de plant.
Heermoes, die de neiging heeft het urinevolume te verhogen, kan overmatig kaliumverlies veroorzaken, wat de toxiciteit van bepaalde medicijnen kan verhogen. Mensen die laxeermiddelen, diuretica of bepaalde behandelingen gebruiken om hartritmestoornissen te verbeteren, moeten waakzaam zijn en advies inwinnen bij hun arts.

Referenties

1. 573–577 Cantoresi F et al (2009) Verbetering van psoriatische onychodystrofie door een in water oplosbare nagellak.