Paardenbloem

Bekend bij kinderen die na de bloei graag op de witte stampers blazen, is de paardenbloem nog meer bekend bij liefhebbers van kruidengeneeskunde! Alles wat je moet weten over deze plant, die alleen in naam een onkruid is...

Oorsprong

Deze meerjarige kruidachtige plant uit de familie van Taraxacum is het hele jaar door aanwezig in velden en weilanden, met bijna 300 soorten beschreven in Frankrijk. De wortels kunnen 50 cm diep worden en zijn, samen met de bladeren, de delen die in de kruidengeneeskunde het meest worden gebruikt spijsverteringscomfort deugden.

Het gebruik ervan als medicinale plant dateert al een paar jaar. duizend jaar vóór onze jaartelling, door Arabische artsen die het al in hun geschriften vermeldden. Het werd toen op grote schaal gebruikt door de Grieken in de oudheid, maar pas vanaf de 16e eeuw werd het in de traditionele geneeskunde gebruikt voor de behandeling van nierziekten, galblaasaandoeningen of het vasthouden van water. Toen, in de 19e eeuw, was het dokter Leclerc die de zijne openbaarde voordelen voor de lever en galblaas.
Paardenbloem werd in die tijd in de traditionele Chinese geneeskunde gebruikt om patiënten die aan kanker of hepatitis leden te verlichten en om het immuunsysteem te versterken.
Tegenwoordig is het gebruik van paardenbloem erkend in een groot aantal officiële farmacopeeën over de hele wereld, met name in India, Groot-Brittannië, Duitsland en China.

Voedingsvoordelen

Paardebloembladeren kunnen vers worden gegeten, in salades. Ze zijn qua voedingswaarde erg interessant omdat ze zeer rijk zijn aan vezels, vitamines (A, B6, B9 en C), mineralen (Calcium, ijzer en kalium) en antioxidanten.
De actieve ingrediënten zijn talrijk, maar de belangrijkste is ongetwijfeld taraxine, verantwoordelijk voor de ontgiftende en zuiverende werking van paardenbloem. Het is ook wat het zijn licht bittere smaak geeft.
Paardenbloem is ook zeer rijk aan flavonoïden en fenolzuren, met erkende antioxiderende eigenschappen.
Tenslotte bevat het terpenen, inuline (voornamelijk in de wortels), fytosterolen en sterolen.

Voordelen en deugden

De paardenbloem staat vooral bekend om zijn sterke eigenschappen diuretische werking, waaraan het waarschijnlijk zijn naam in het Frans ontleent. Deze diuretische werking werd in 2009 voor het eerst bij mensen onderzocht in een Amerikaans onderzoek¹ die de effectiviteit ervan inzag.

Voorkomt nier- en leveraandoeningen

ESCOP (European Scientific Cooperative of Phytotherapy) erkent ook het gebruik van paardenbloemblad als aanvulling op de behandeling van ziekten waarvoor het wenselijk is om de eliminatie van urine te verhogen (bijvoorbeeld reuma en preventie van nierstenen). Ze gelooft ook dat paardenbloemwortel dat kan stimuleert de gal- en leverfuncties dankzij de cholagogue-eigenschappen.

Werkt tegen het vasthouden van water

Dankzij de diuretische eigenschappen is paardenbloem effectief bevorderen de eliminatie van water in geval van waterretentie, oedeem of cellulitis.

Stimuleert de eetlust en verlicht milde spijsverteringsstoornissen

Commissie E erkent het gebruik van paardenbloembladeren om verlies van eetlust te behandelen door speeksel- en maagafscheidingen te stimuleren en leverenzymen te activeren.
Het verlicht ook een opgeblazen gevoel, misselijkheid en darmklachten.

Strijd tegen chronische obstipatie

Paardenbloemwortels bevatten voedingsvezels die tot de fructaanfamilie behoren en bekend staan om hun laxerende kracht. Maar dit is echter geen middel strijd tegen gastro.

Hypocholesterolemisch

De plantensterolen (fytosterolen) in paardenbloem helpen het slechte bloedcholesterol (LDL-cholesterol) te verlagen, verantwoordelijk voor hart- en vaatziekten. De licht vloeibaar makende eigenschappen helpen ook de vorming van atherosclerotische plaques op de wanden van aderen en slagaders te verminderen.

Verbetert dermatosen, huidziekten (eczeem, acne, psoriasis) en wratten

Paardebloemwortel, in moedertinctuur of afkooksel blikje verlicht atopisch eczeem en dermatosen. De verse wortels in een kompres werken als een verzachtend verband.
De latex in de stengel wordt uitwendig gebruikt om wratten te behandelen, dankzij het bijtende effect op de huid.

Antireumatisch

Vaak veroorzaakt door de ophoping van urinezuurzouten in pezen of kraakbeen, kunnen reuma- en artrosepijn verlicht worden door een paardenbloemkuur.

Dosering

De dosering varieert afhankelijk van het gebruikte onderdeel en de wijze van gebruik.

• Paardenbloemwortels worden meestal bereid als een afkooksel van 20 g gedroogde wortels per dag, dat gedurende 2 uur wordt gemacereerd in 1 liter water en vervolgens aan de kook wordt gebracht.

• Paardebloembladeren worden toegediend: 50 g toegediend in 1 liter kokend water wordt vervolgens aanbevolen voor optimale effectiviteit.

• In de vorm van een vloeibaar concentraat van bladeren en/of wortels worden één tot drie keer per dag 15 tot 60 druppels aanbevolen.

• De wortels kunnen ook in de vorm van sap worden aangeboden: de dosering is dan 3 maal daags één theelepel

• De latex in de stengel kan plaatselijk worden aangebracht om huidproblemen (wratten, herpes) te behandelen

Bijwerkingen en contra-indicaties

Mensen die aan galstenen lijden, moeten hun arts raadplegen voordat ze een paardenbloemkuur nemen.
Evenzo moeten mensen die lijden aan hart- of nierpathologieën de regelmatige consumptie van paardenbloem vermijden.
Planten die tot de familie Asteraceae behoren (cichorei, paardenbloem, madeliefjes, artisjok, enz.) zijn allergeen; bij een allergie voor één van deze planten dient de consumptie van paardenbloem daarom vermeden te worden.
Ten slotte kan de latex in de stengels ook allergische huidreacties veroorzaken.

Referentie

1. Het diuretisch effect bij mensen van een extract van Taraxacum officinale folium gedurende één dag. Clare BA, Conroy RS, Spelman K.J Altern Complement Med. 2009 augustus;15(8):929-34.