Boekweit

Bekend als het ingrediënt van de beroemde boekweitpannenkoekjes of zelfs de beroemde Japanse noedels Boekweit is dus geen graansoort in de botanische zin van het woord, aangezien het een neef is van zuring of rabarber. Vanuit voedingsoogpunt wordt het echter als een pseudograan beschouwd omdat het alle kenmerken heeft. Focus op dit superfood dat veel verrassingen in petto heeft...

Oorsprong

Deze eenjarige bloeiende plant uit de Polygonaceae-familie, ook bekend als boekweit, heeft eigenlijk niets gemeen met tarwe, behalve de voedingssamenstelling die de meeste granen gemeen hebben. Oorspronkelijk afkomstig uit Noordoost-Azië (China en Mongolië), verspreidde de cultuur zich ongeveer 3000 jaar geleden naar Korea en Japan, om pas in de Middeleeuwen in Europa te worden geïntroduceerd.
De term “boekweit” dateert uit het begin van de 11e eeuw en komt uit het Arabisch charqîyîn wat ‘Oosterlingen’ betekent, omdat de Europeanen het toen hadden geleend van de moslimwereld.
In Frankrijk zal het een emblematische plant worden van verschillende regio's zoals de Auvergne, de Pyreneeën of de Limousin. Maar het is in Bretagne waar boekweit zijn reputatie heeft verworven, zozeer zelfs dat de teelt ervan tussen de 17e en 19e eeuw het belangrijkste voedselgewas van de Bretonse bevolking was en tevens de basis van hun dieet.

Elke regio van de wereld consumeert boekweit op zijn eigen manier: terwijl het in de westerse landen vooral wordt gebruikt om pannenkoeken te maken, wordt het in Oost-Europa gewaardeerd als het gepeld en geroosterd wordt (kacha), en in China, Korea of ​​Japan wordt het gegeten in de vorm van boekweitnoedels (soba). Ten slotte koken mensen in de landen van de Himalaya het in zout water om een ​​soort pap te maken die kasha wordt genoemd.

Hoewel boekweit in de 19e eeuw werd verwaarloosd – grotendeels vervangen door tarwe, gerst en maïs – keert het in de 21e eeuw terug naar de voorgrond, met de explosie van het glutenvrije dieet en de trend gezond, vanwege de uitstekende voedingssamenstelling en de zeer goede verteerbaarheid.

Samenstelling

Boekweit is een pseudograan uitzonderlijke voedingskwaliteit.
Het valt in de eerste plaats op door zijn hoog eiwitgehalte van zeer goede kwaliteit, omdat het een van de zeldzame plantaardige voedingsmiddelen is die alle aminozuren bevat die essentieel zijn voor de juiste assimilatie van de eiwitten.
De rijkdom aan complexe koolhydraten met een lage glycemische index en het hoge vezelgehalte (oplosbaar en onoplosbaar) maken het zeer vullend en interessant als onderdeel van een afslankdieet.
Boekweit behoort eveneens tot de glutenvrije granen en is daarom toegestaan ​​bij intolerantie of coeliakie.

Wat betreft micronutriënten is boekweit zeer goed voorzien van mineralen, vooral in magnesium, koper, ijzer en binnen mangaan - evenals vitamines uit groep B. Maar de bijzonderheid van boekweit ligt in het uitstekende gehalte aan antioxidanten (voornamelijk fenolzuren en flavonoïden). De antioxidantcapaciteit is veel groter dan die van tarwe, haver, gerst en rogge.

Voordelen en deugden

Hypocholesterolemisch

De lage verteerbaarheid van boekweiteiwitten, geassocieerd met de rijkdom aan rutine (antioxidant) en oplosbare en onoplosbare vezels, geven boekweit zijn hypocholesterolemische werking.
Een eerste onderzoek dateert uit 1997¹ en een tweede in 2006², beide bij ratten suggereren het cholesterolverlagende effect van boekweitmeel.

Afslankhulpmiddel

Een hoog eiwitgehalte, een hoog vezelgehalte en een lage glycemische index zijn drie factoren die het verzadigingsaspect van boekweit sterk vergroten. Met andere woorden: boekweit op het menu zetten helpt om een ​​gerecht op de lange termijn zeer bevredigend te maken en om de calorie-inname van de maaltijd, maar ook van de daaropvolgende maaltijden, te beperken.
Uit een Japans onderzoek uit 2006 bij ratten bleek dat degenen die drie weken lang een dieet op basis van boekweit volgden, een lagere vetmassa hadden dan de controlegroep.

Anti-kanker

Boekweit is zeer goed voorzien van antioxidanten en bevat onder meer quercetine (te vinden in knoflook) en rutine (aanwezig in groene thee), twee flavonoïden met kankerbestrijdende eigenschappen.
Maar naast deze antioxidanten zijn het de eiwitten in boekweit die een effect zouden hebben op de carcinogenese. Twee onderzoeken uitgevoerd in 1999³ en in 2001⁴ bij ratten hebben namelijk waargenomen dat BWP (boekweiteiwitproduct) de carcinogenese in de dikke darm en aan de andere kant in de borst verminderde.

Prebiotisch

Een voedingsmiddel wordt als prebiotisch beschouwd als het de groei of activiteit van goede darmbacteriën bevordert. Dit is precies wat een onderzoek uit 2006 aantoonde⁵ op dieren die boekweitmeel kregen en waarbij het aantal melkzuurbacteriën en bifidobacteriën aanzienlijk was toegenomen.

Dosering

Boekweit behoort – net als tarwe en rijst – tot de graanproducten en behoort daarom tot de zetmeelrijke familie, net als gedroogde groenten (linzen, witte of rode bonen, kikkererwten), brood en aardappelen. Deze voedselfamilie vormt de basis van onze voedselpiramide en is dus essentieel voor een evenwichtige voeding. De complexe koolhydraten die boekweit levert, zorgen voor geleidelijk vrijkomende energie, essentieel voor het menselijk lichaam.
Hoewel de aanbevolen hoeveelheden variëren afhankelijk van de individuele behoeften (leeftijd, geslacht, fysieke activiteit, enz.), wordt aanbevolen om bij elke maaltijd een portie zetmeelrijk voedsel te nuttigen.
Een gemiddeld actieve vrouw van 30 jaar kan bij elke maaltijd tussen de 150 en 200 gram gekookt zetmeelrijk voedsel consumeren, terwijl een man van dezelfde leeftijd minstens 300 gram nodig heeft.

Bijwerkingen en contra-indicaties

Ook al komt het zelden voor, er bestaat een boekweitallergie die aanzienlijke allergische verschijnselen veroorzaakt (astma, anafylactische reacties). Ook bestaat er risico op kruisallergie met latex, mensen die er allergisch voor zijn moeten daarom voorzichtig zijn bij het consumeren van boekweit.

Referenties

1. Kayashita J, Shimaoka I, et al. De consumptie van boekweiteiwit verlaagt het plasmacholesterol en verhoogt de fecale neutrale sterolen bij met cholesterol gevoede ratten vanwege de lage verteerbaarheid ervan. J Nutr 1997 juli; 127 (7): 1395-400.
2. Tomotake H, Yamamoto N, et al. Boekweitmeel met een hoog eiwitgehalte onderdrukt hypercholesterolemie bij ratten en de vorming van galstenen bij muizen door een hypercholesterolemisch dieet en lichaamsvet bij ratten vanwege de lage verteerbaarheid van eiwitten. Voeding 2006 februari;22(2):166-73.
3. Kayashita J, Shimaoka I, et al. Consumptie van een boekweiteiwitextract vertraagt de door 7,12-dimethylbenz[alfa]antraceen geïnduceerde borstcarcinogenese bij ratten. Biosci Biotechnol Biochem 1999 oktober;63(10):1837-9.
4. Liu Z, Ishikawa W, et al. Een boekweiteiwitproduct onderdrukt door 1,2-dimethylhydrazine geïnduceerde darmcarcinogenese bij ratten door de celproliferatie te verminderen. J Nutr 2001 juni; 131 (6): 1850-3.
5. Préstamo G, Pedrazuela A, et al. Rol van boekweitdieet bij ratten als prebiotisch en gezond voedsel. Voedingsonderzoek 2003;23:803-14.